Μας ρωτάτε - σας απαντάμε
Πείτε μου γιατρέ, φοράω αντλία 780 G. Ξεχνάω να δώσω συχνά τη γευματική μου δόση, γιατί δεν ξέρω πόσο θα φάω. Μπορώ να κάνω τη δόση μου καθυστερημένα;
Η γευματική δόση πρέπει να γίνεται πάντα πριν από το γεύμα, εάν θέλουμε να έχουμε καλύτερο μεταγευματικό σάκχαρο. Διαφορετικά, έχουμε μεγάλη αύξηση του μεταγευματικού σακχάρου, όπως είναι εμφανές στην εικόνα, στην οποία ο έφηβος ξεχνάει συστηματικά τη γευματική του ινσουλίνη (Εικόνα 1).
Καταγραφές σακχάρου και δόσεων ινσουλίνης που δείχνουν επαναλαμβανόμενη παράλειψη γευματικής δόσης.
Ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από το είδος της ινσουλίνης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης εάν πρόκειται για ινσουλίνη ταχείας δράσης, όπως ΝοvoRapid, Humalog ή Apidra, η δόση θα πρέπει να γίνεται 20 min πριν από το γεύμα (Εικόνα 2), γιατί τότε έχουμε το καλύτερο μεταγευματικό σάκχαρο. Αντίθετα, εάν η δόση γίνεται στο γεύμα ή 20 min μετά από αυτό, η αύξηση του μεταγευματικού σακχάρου είναι σημαντικά μεγαλύτερη.
Διάγραμμα μεταγευματικής γλυκόζης με χορήγηση ινσουλίνης πριν, κατά την έναρξη ή μετά το γεύμα.
Αυτό συμβαίνει επειδή η ινσουλίνη χορηγείται υποδορίως, στον χώρο που υπάρχει το λίπος κάτω από το δέρμα. Για να δράσει στα διάφορα όργανα, όπως το ήπαρ ή οι μύες, θα πρέπει να απορροφηθεί, να κυκλοφορήσει μέσα από τα μεγάλα αγγεία, να περάσει από την καρδιά για να καταλήξει στο ήπαρ και στους μυς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχει ένας χρόνος υστέρησης, ο οποίος είναι φυσιολογικός και σχετίζεται με τη φαρμακοκινητική των ινσουλινών που χρησιμοποιούμε, οι οποίες αν και μιμούνται τη φυσιολογική ινσουλίνη που εκκρίνεται από το πάγκρεας, και πάλι υστερούν. Ενδέχεται στο μέλλον να έχουμε ακόμη ταχύτερες από τις ταχείας και υπερταχείας δράσης ινσουλίνες που κυκλοφορούν σήμερα, αλλά προς το παρόν θα πρέπει να συμβιβαστούμε με τις υπάρχουσες και να προσαρμόσουμε ανάλογα τις συνήθειές μας για τη χορήγηση της ινσουλίνης. Δε θα πρέπει να λησμονούμε ότι μετά τη λήψη τροφής το σάκχαρο αυξάνεται πολύ γρήγορα μέσα στο αίμα. Για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να βρει ένα τείχος ινσουλίνης που θα ανακόψει την άνοδό του. Για τους ίδιους λόγους εάν χρησιμοποιούμε ταχύτερες ινσουλίνες, όπως το Fiasp, η δόση θα πρέπει να γίνεται 10 min πριν από το γεύμα, ενώ εάν πρόκειται για το Lyumjev 2-5 min προ γεύματος. Επιπρόσθετα, όταν η δόση χορηγείται καθυστερημένα, αυξάνεται ο κίνδυνος της μεταγευματικής υπογλυκαιμίας. Στην εικόνα 3 ο έφηβος έκανε καθυστερημένα τη γευματική του ινσουλίνη. Η αντλία άρχισε να δίνει μικροδιορθώσεις, με αποτέλεσμα να εμφανιστεί υπογλυκαιμία αργότερα. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο δεν πρέπει να χορηγείται καθυστερημένα η δόση ινσουλίνης.
Δύο καταγραφές καθυστερημένης γευματικής ινσουλίνης και επακόλουθης υπογλυκαιμίας.
Χρειάζεται επίσης προσοχή, όταν τα γεύματα δίνονται καθυστερημένα στην κάθοδο του σακχάρου (Εικόνα 4).
Καταγραφή καθυστερημένης γευματικής ινσουλίνης κατά την πτώση του σακχάρου.
Στην προκειμένη περίπτωση θα πρέπει να δηλώνονται λιγότεροι υδατάνθρακες, γιατί είναι αυξημένος ο κίνδυνος της υπογλυκαιμίας. Εάν έχουμε βέλη ενδεικτικά της ταχύτητας μεταβολής του σακχάρου, μπορούμε να μειώσουμε τους υδατάνθρακες που εισάγουμε κατά 10%, εάν έχουμε ένα βέλος με φορά προς τα κάτω ή κατά 20%, εάν έχουμε δύο ή τρία βέλη με φορά προς τα κάτω.
Βιβλιογραφία
Cobry E, McFann K, Messer L, Gage V, VanderWel B, Horton L et al. Timing of meal insulin boluses to achiveve optimal postprandial glycemic control in patients with type 1 diabetes. Diabetes Technol Ther 2010, 12:173-177.
