Ο αντιγριπικός εμβολιασμός των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη υπολείπεται από τους στόχους των υγειονομικών αρχών

Ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) προσβάλλει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, καθιστώντας αυτούς πιο ευάλωτους στις λοιμώξεις, περιλαμβανομένης της εποχικής γρίπης. Η αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου στη μείωση των επιπλοκών και της θνησιμότητας που σχετίζονται με τη γρίπη στα άτομα με ΣΔ έχει αποδειχθεί με πολλές προοπτικές κλινικές μελέτες. Έχει διαπιστωθεί ότι το αντιγριπικό εμβόλιο μειώνει σημαντικά τα ποσοστά θνησιμότητας και νοσηλειών από κάθε αιτία, περιλαμβανομένων των μειώσεων στις νοσηλείες για γρίπη και πνευμονία. Για τους λόγους αυτούς, ο ετήσιος εμβολιασμός κατά της γρίπης συνιστάται παγκοσμίως από τις υγειονομικές αρχές και τις επιστημονικές εταιρείες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) έχουν θέσει ως στόχο τον ετήσιο αντιγριπικό εμβολιασμό τουλάχιστον του 75% των ατόμων αυξημένου κινδύνου, στα οποία ανήκουν τα άτομα με ΣΔ. Παρά τις συστάσεις, η αντιγριπική εμβολιαστική κάλυψη στα άτομα με ΣΔ φαίνεται ότι παραμένει χαμηλή στις περισσότερες περιοχές του κόσμου και μάλιστα είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον στόχο του 75%. Σε μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα, βρέθηκε ότι τα ποσοστά αντιγριπικού εμβολιασμού παραμένουν χαμηλά στις περισσότερες χώρες που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

Στην προαναφερθείσα ανασκόπηση διερευνήθηκαν τα εμπόδια και τα κίνητρα για τη λήψη του αντιγριπικού εμβολίου από τα άτομα με ΣΔ. Ένα σημαντικό εμπόδιο που εντοπίστηκε ήταν η ανησυχία για τις ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου, οι οποίες σε κάποιες μελέτες επηρέασαν περισσότερο τις γυναίκες. Άλλοι λόγοι, οι οποίοι παρεμποδίζουν τον εμβολιασμό σχετίζονται με την αντίληψη των κινδύνων που έχουν τα άτομα με ΣΔ από τη γρίπη. Διαπιστώθηκε ότι πολλά άτομα με ΣΔ, κυρίως ηλικίας <60 ετών, πιστεύουν ότι δε χρειάζονται το εμβόλιο και θεωρούν ότι η κατάσταση της υγείας τους είναι καλή ή ότι η γρίπη είναι ήπια ασθένεια, όπως το κοινό κρυολόγημα. Επίσης, η έλλειψη οργανωμένης ενημέρωσης και εκπαίδευσης αναφορικά με τους κινδύνους της γρίπης στα άτομα με ΣΔ και σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι σημαντικά εμπόδια για τον εμβολιασμό.

Από την άλλη πλευρά, μια σειρά από παράγοντες συνιστούν κίνητρα για τον αντιγριπικό εμβολιασμό των ατόμων με ΣΔ. Οι συμβουλές/συστάσεις των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης είναι πολύ σημαντικός παράγοντας, αφού έχει διαπιστωθεί ότι τα άτομα που παρακολουθούνται τακτικά από τις δομές υγείας εμβολιάζονται σε μεγαλύτερα ποσοστά. Τα άτομα με ΣΔ συχνά λαμβάνουν τα εμβόλια κατά της γρίπης με ηλικιακά κριτήρια και όχι λόγω γνώσης των κινδύνων που προκαλεί ο ΣΔ. Έχει διαπιστωθεί ότι τα άτομα με ΣΔ ηλικίας >65 ετών εμβολιάζονται πολύ πιο συχνά συγκριτικά με τα άτομα μικρότερων ηλικιών. Η χρονική διάρκεια του ΣΔ, η ύπαρξη συννοσηροτήτων και ο αριθμός των συνταγογραφούμενων φαρμάκων ευνοούν τη λήψη του εμβολίου, ίσως λόγω συχνότερης επαφής με τους ιατρούς και το υγειονομικό σύστημα. Έχει βρεθεί ότι είναι πιο πιθανό να εμβολιαστούν τα άτομα με ΣΔ, τα οποία έχουν διαγνωστεί >5 χρόνια και παρουσιάζουν αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα ή λαμβάνουν πολλά φάρμακα.

Τα δημοσιευμένα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) δείχνουν ότι αν και ο εμβολιασμός κατά της εποχικής γρίπης συνιστάται σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ για όσους πάσχουν από χρόνια νοσήματα όπως ο ΣΔ, τα ποσοστά εμβολιασμού τους ήταν διαθέσιμα μόνο για το ένα τέταρτο περίπου των κρατών-μελών. Μάλιστα, τα ποσοστά εμβολιασμού των λεγόμενων ευπαθών ομάδων ήταν σημαντικά χαμηλότερα από τα ποσοστά εμβολιασμού των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας στα περισσότερα κράτη-μέλη και μόνο δύο χώρες πέτυχαν τον στόχο του 75%.