Μας ρωτάτε - σας απαντάμε
- Είναι ασφαλής και αποτελεσματική η διαλείπουσα νηστεία στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2;
Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η δίαιτα, γνωστή ως «διαλείπουσα νηστεία», μπορεί να είναι ασφαλής και αποτελεσματική στα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) που προσπαθούν να χάσουν βάρος και να ελέγξουν τα επίπεδα του σακχάρου τους. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη που έτρωγαν μόνο στη διάρκεια του 8ώρου, δηλαδή από τις 12:00 το μεσημέρι μέχρι τις 20:00 το βράδυ καθημερινά, και έμεναν νηστικοί για 16 ώρες, έχασαν περισσότερο βάρος κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης της μελέτης, δηλαδή των 6 μηνών, σε σχέση με τους συμμετέχοντες στους οποίους είχε γίνει σύσταση να μειώσουν την ημερήσια θερμιδική τους πρόσληψη κατά 25%. Και οι δύο ομάδες μείωσαν σε παρόμοιο ποσοστό τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη που είναι ο δείκτης της μέσης τιμής σακχάρου το τελευταίο τρίμηνο. Η μελέτη διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Illinois στο Σικάγο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΗΠΑ) και περιέλαβε 75 συμμετέχοντες, οι οποίοι χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: αυτούς που ακολούθησαν τη διαλείπουσα νηστεία, εκείνους οι οποίοι μείωσαν την ημερήσια θερμιδική πρόσληψη κατά 25% και εκείνους που αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου (δηλαδή ακολουθούσαν τη συνηθισμένη διατροφή τους). Μετρήθηκε το βάρος, η περίμετρος μέσης, τα επίπεδα σακχάρου αίματος και άλλοι δείκτες υγείας σε χρονικό διάστημα 6 μηνών. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι ήταν ευκολότερο για τα άτομα με ΣΔτ2 να ακολουθήσουν τη διαλείπουσα νηστεία σε σχέση με εκείνους που περιόρισαν τις θερμίδες και το απέδωσαν στο γεγονός ότι τα άτομα με ΣΔτ2 είχαν ήδη δοκιμάσει στο παρελθόν τη μείωση των θερμίδων ως σύσταση πρώτης γραμμής από τους θεράποντες ιατρούς τους και τους ήταν περισσότερο αρεστή η οδηγία για τη μη μείωση των θερμίδων με τη διαλείπουσα νηστεία, παρ’ ότι, τελικά, οδηγήθηκαν σε κάτι τέτοιο, αφού έτρωγαν σε ένα συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο. Οι ερευνητές ισχυρίστηκαν ότι ήταν ευκολότερο σε πολλά άτομα να μετρούν τον χρόνο παρά να μετρούν θερμίδες. Δεν υπήρχαν ανεπιθύμητες ενέργειες από τη διαλείπουσα νηστεία κατά τη διάρκεια των 6 μηνών. Δεν υπήρχε διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων και της ομάδας των μαρτύρων στη συχνότητα υπογλυκαιμίας και υπεργλυκαιμίας. Στις ΗΠΑ, 1:10 κατοίκους έχουν διαβήτη και αυτός ο αριθμός υπολογίζεται να αυξηθεί στους 1:3 το 2050, εάν συνεχιστεί η αύξηση της συχνότητας του ΣΔτ2. Επομένως, ο έλεγχος του βάρους και των επιπέδων του σακχάρου είναι πολύ σημαντικός. Η συγκεκριμένη μελέτη, αν και περιλάμβανε μικρό αριθμό συμμετεχόντων, έδειξε ότι είναι δυνατή και αποτελεσματική η εφαρμογή διαλείπουσας δίαιτας στην απώλεια βάρους και στον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου αίματος, ακόμη και σε δύσκολους πληθυσμούς, δεδομένου ότι περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες ήταν έγχρωμοι και άλλοι 40% ήταν ισπανόφωνοι, δηλαδή πληθυσμοί που έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ΣΔτ2. Από την άλλη πλευρά αρκετές μελέτες δεν δείχνουν μεγαλύτερο όφελος της διαλείπουσας νηστείας σε σύγκριση με δίαιτες θερμιδικού περιορισμού. Σε μια μετα-ανάλυση (δηλαδή ανάλυση πολλών μελετών με το ίδιο θέμα) από τους Wang et al δεν υπήρχαν διαφορές στην επίδραση της διαλείπουσας νηστείας και του συνεχούς ενεργειακού περιορισμού στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Η έρευνα αυτή έδειξε ότι η διαλείπουσα νηστεία είχε μέτρια επίδραση στη μείωση του βάρους. Επίσης, σε μια άλλη 12μηνη τυχαιοποιημένη μελέτη με μάρτυρες (RTC) σε ενήλικες με ΣΔτ2 η οποία συνέκρινε τον διαλείποντα περιορισμό ενέργειας (δηλαδή διαλείπουσα νηστεία για 2 μη συνεχόμενες ημέρες/εβδομάδα, ακολουθούμενη από τη συνήθη δίαιτα για 5 ημέρες/εβδομάδα) με συνεχή ενεργειακό περιορισμό, δηλαδή περιορισμό των θερμίδων, για 7 ημέρες/εβδομάδα), η βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου ήταν συγκρίσιμη στις δύο ομάδες. Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον για τη χρονικά περιορισμένη διατροφή και τη διαλείπουσα νηστεία για τη βελτίωση των μεταβολικών μεταβλητών, αν και ακόμα με ανάμεικτα και μέτρια αποτελέσματα και γι’ αυτό δεν έχει συμπεριληφθεί μέχρι σήμερα στις επίσημες αμερικανικές και τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες της Aμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ADA) και της Ομάδας Εργασίας για τη Διατροφή και τον Διαβήτη (DNSG). Αυτό που κυρίως τονίζεται από μια πρόσφατη αναφορά της Αμερικανικής και της Ευρωπαϊκής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΑDA και ΕΑSD) είναι ότι η διαλείπουσα νηστεία είναι μια ακόμα μέθοδος διαιτητικής θεραπείας, επισημαίνοντας ότι η νηστεία μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά υπογλυκαιμίας σε όσους λαμβάνουν θεραπεία με ινσουλίνη και σουλφονυλουρίες.
Και οι δύο εταιρείες υπογραμμίζουν την ανάγκη για εξατομικευμένη εκπαίδευση και προληπτική διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής κατά τη διάρκεια σημαντικών διατροφικών αλλαγών. Για τους παραπάνω λόγους συστήνεται στα άτομα με ΣΔτ2 να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους πριν από την έναρξη αυτού του είδους της δίαιτας.
Βιβλιογραφία
1. Pavlou V, Cienfuegos S, Lin S, Ezpeleta M, Ready K, Corapi S
et al. Effect of time-restricted eating on weight loss in adults
with type 2 diabetes: a randomized clinical trial. JaMa Netw
Open 2023, 6:e2339337.
2. Davies MJ, aroda VR, Collins bS, Gabbay Ra, Green J, Maruthur
NM et al. Management of hyperglycemia in type 2 diabetes,
2022. a consensus report by the american (EaSD). Diabetes
association (aDa) and the European association for the
Study of Diabetes (EaSD). Diabetes Care 2022, 45:2753-2786.
3. Wang X, Li Q, Liu y, Jiang H, Chen W. Intermittent fasting
versus continuous energy-restricted diet for patients with
type 2 diabetes mellitus and metabolic syndrome for
glycemic control: Α systematic review and meta-analysis
of randomized controlled trials. Diabetes Res Clin Pract
2021, 179:109003
4. Carter S, Clifton PM, Keogh Jb. Effect of intermittent compared
with continuous energy restricted diet on glycemic control
in patients with type 2 diabetes: a randomized noninferiority
trial. JaMa Netw Open 2018, 1:e180756
