Η «δίαιτα Yo-Yo» μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα επίπεδα κινδύνου νεφρικής νόσου σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1

Οι συχνές αυξομειώσεις βάρους (γνωστές και ως «δίαιτα yo-yo») έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για νεφρική νόσο σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1), ανεξαρτήτως του δείκτη μάζας σώματος (BMI) και άλλων παραδοσιακών παραμέτρων κινδύνου, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism”. Η δίαιτα yo-yo ορίζεται ως η επαναλαμβανόμενη απώλεια και απόκτηση βάρους πολλές φορές κατά τη διάρκεια των ετών. Η συχνότητά της αναφέρεται ότι προσεγγίζει το 35% στους άνδρες και το 55% στις γυναίκες. Το εν λόγω μοτίβο δίαιτας έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τους κινδύνους για καρδιαγγειακά επεισόδια τόσο στον γενικό πληθυσμό όσο και σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2), και πιο πρόσφατα σε άτομα με ΣΔτ1. Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που δείχνει τη σύνδεση μεταξύ της «δίαιτας yo-yo» και των νεφρικών επεισοδίων σε άτομα με ΣΔτ1, σύμφωνα με τους συγγραφείς. Ο ΣΔτ1 θεωρούνταν για πολύ καιρό νόσος των ατόμων με φυσιολογικό βάρος. Ωστόσο, όπως και στον γενικό πληθυσμό, η επικράτηση της παχυσαρκίας αυξάνεται και στα άτομα με ΣΔτ1, όπως σημειώνουν οι συγγραφείς. Η μελέτη έδειξε ότι η υψηλή μεταβλητότητα του βάρους σώματος σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για διαφορετικά αποτελέσματα προόδου της διαβητικής νεφροπάθειας (diabetic kidney disease, DKD) σε άτομα με ΣΔτ1, ανεξαρτήτως παραδοσιακών παραμέτρων κινδύνου για DKD. Ο κύριος δείκτης για τον εντοπισμό των μοτίβων «δίαιτας yo-yo» στη μελέτη ήταν γνωστός ως «μεταβλητότητα ανεξάρτητη από τον μέσο όρο» (variability independent of the mean, VIM), που μετρά τις διακυμάνσεις πάνω και κάτω από το μέσο βάρος σώματος ενός ατόμου. Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα για τις διακυμάνσεις βάρους, οι ερευνητές εξέτασαν έξι κριτήρια για τη μείωση της νεφρικής λειτουργίας και την πρόοδο προς τη χρόνια νεφρική νόσο. Το κύριο κριτήριό τους ήταν ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης (estimated glomerular filtration rate, eGFR), ο οποίος μετρά την ικανότητα των νεφρών να φιλτράρουν τις τοξίνες από το αίμα. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι συμμετέχοντες με μεγαλύτερες διακυμάνσεις βάρους παρουσίασαν μείωση 40% στον eGFR σε σχέση με τις αρχικές τιμές. Οι συμμετέχοντες με μεγαλύτερες διακυμάνσεις βάρους είχαν επίσης περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μέτρια και σοβαρή αύξηση της λευκωματινουρίας, μιας κατάστασης στην οποία η πρωτεΐνη λευκωματίνη είναι παθολογικά παρούσα στα ούρα. Μεγαλύτερες ποσότητες λευκωματίνης εμφανίζονται στα ούρα των ασθενών με νεφρική νόσο. Παρόμοια ευρήματα για τη νεφρική νόσο επιβεβαιώθηκαν και από άλλους εξετασθέντες δείκτες.

Οι στρατηγικές που στοχεύουν στη μείωση του βάρους σώματος σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1) θα πρέπει να επικεντρώνονται στην προώθηση της μακροπρόθεσμης σταθερότητας του βάρους, καθώς η σταθερότητα του βάρους σώματος μπορεί να έχει θετική επίδραση στα αποτελέσματα υγείας. Συχνές αυξομειώσεις βάρους (γνωστές και ως «δίαιτα yo-yo») έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για νεφρική νόσο σε άτομα με ΣΔτ1, ανεξαρτήτως του δείκτη μάζας σώματος (BMI) και άλλων παραδοσιακών παραμέτρων κινδύνου, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Πιθανοί παράγοντες κινδύνου της «δίαιτας Yo-Yo»

Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν την επαναλαμβανόμενη αυξομείωση στο βάρος του σώματος με τον κίνδυνο για τους νεφρούς δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως. Ωστόσο, φάνηκε ότι είναι πιθανό η θεραπεία με ινσουλίνη, που απαιτείται για τη θεραπεία του ΣΔτ1, να συμβάλλει στην αυξομείωση του βάρους σώματος. Οι συγγραφείς της τρέχουσας μελέτης προτείνουν μια στρατηγική για τη μείωση των κινδύνων από τη «δίαιτα yo-yo» και, κατά συνέπεια, την εμφάνιση νεφρικής νόσου. Οι στρατηγικές που στοχεύουν στη μείωση του βάρους σώματος σε άτομα με ΣΔτ1 θα πρέπει να επικεντρώνονται στην προώθηση της μακροπρόθεσμης σταθερότητας του βάρους, καθώς η σταθερότητα του βάρους σώματος μπορεί να έχει θετική επίδραση στα αποτελέσματα υγείας.