Η σημασία του εμβολίου των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) στην εφηβεία
Η εφηβεία είναι η μεταβατική περίοδος, από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση, και έχει μοναδικά χαρακτηριστικά. Είναι η ηλικία του πειραματισμού και ανακάλυψης της σεξουαλικότητας. Τις περισσότερες φορές οι έφηβοι προχωρούν σε έναρξη της σεξουαλικής τους ζωής, χωρίς συχνά να έχουν την ωριμότητα ή και τη γνώση να διαχειριστούν δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν. Επιπλέον, η σχετικά ανεπαρκής ενημέρωση αναφορικά με θέματα σεξουαλικής αγωγής στη χώρα μας, τόσο από την οικογένεια, όσο και από το σχολείο, μπορεί να οδηγήσουν σε επιπόλαιες επιλογές και έκθεση σε κινδύνους. Η χρήση του προφυλακτικού είναι δυστυχώς περιστασιακή και η εναλλαγή των συντρόφων συχνή. Όλα τα παραπάνω καθιστούν τους έφηβους ιδιαίτερα ευάλωτους σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, η λοίμωξη από τον ιό HPV (ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων), αποτελεί μεγάλο πρόβλημα στις μέρες μας, αφού απασχολεί μεγάλο μέρος του σεξουαλικά ενεργού πληθυσμού, λόγω της εύκολης μετάδοσης και της μεγάλης συχνότητας εμφάνισης του ιού. Υπάρχουν περισσότεροι από 200
τύποι του ιού HPV, άλλοι πλέον επικίνδυνοι από άλλους περισσότερο «αθώους», που, υπό τον έλεγχο του ανοσοποιητικού συστήματος, μπορεί να μη δημιουργήσουν ποτέ κάποιο σοβαρό κλινικό πρόβλημα στη νέα γυναίκα ή να προκαλέσουν την εμφάνιση κονδυλωμάτων (μικρών καλοήθων μορφωμάτων που μοιάζουν με «ελιές») ή σπανιότατα ακόμα και καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι η δεύτερη συνηθέστερη αιτία θανάτου από καρκίνο στην Ευρώπη, μετά τον καρκίνο του μαστού, σε νεαρές γυναίκες. Ο HPV προκαλεί επίσης και άλλα σοβαρά νοσήματα, όπως καρκίνο του αιδοίου, του κόλπου, του πέους, του πρωκτού και γεννητικά κονδυλώματα, ενώ επιπλέον ευθύνεται για ορισμένες μορφές καρκίνου στοματοφάρυγγα, στοματικής κοιλότητας και λάρυγγα. Ο ιός HPV είναι πολύ συχνός στους εφήβους. Η μετάδοσή του γίνεται μέσω σεξουαλικών επαφών, οι οποίες όμως δεν είναι απαραίτητο να είναι ολοκληρωμένες. Αρκεί και η απλή επαφή των γεννητικών οργάνων δύο ατόμων, ενώ ο ιός μπορεί να μεταδοθεί και μέσω χεριών, μέσω απλής επαφής. Για τον λόγο αυτό η χρήση του προφυλακτικού, αν και μειώνει τον κίνδυνο λοίμωξης από HPV, δεν προστατεύει απόλυτα. Ευτυχώς σήμερα υπάρχουν διαγνωστικά μέσα για τον ιό που θέτουν με ακρίβεια τη διάγνωση, η χρήση των οποίων όμως μπορεί να γίνει μετά την έναρξη και την ολοκλήρωση της σεξουαλικής ζωής. Το τεστ Pap και η μοριακή τυποποίηση του ιού (HPV DNA test) είναι εξετάσεις που όχι μόνο ανιχνεύουν την παρουσία του ιού αλλά τον τυποποιούν κιόλας (δηλαδή προσδιορίζουν ακριβώς το αν πρόκειται για τύπο του ιού με υψηλή επικινδυνότητα ή όχι). Με αυτόν τον τρόπο, η νέα γυναίκα μπορεί να γνωρίζει το πόσο επικίνδυνος είναι ο ιός από τον οποίο έχει προσβληθεί και να ακολουθήσει την ειδική γι’ αυτή διαγνωστική πορεία που θα καθορισθεί από
τον εξειδικευμένο ιατρό. Παράλληλα, σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερα πολύτιμος είναι ο ρόλος της κολποσκόπησης, της εξέτασης δηλαδή του τραχήλου, του κόλπου και του περινέου υπό το κατάλληλο μικροσκόπιο, με ειδική τεχνική και μεθοδολογία. Η κολποσκόπηση πρέπει να εκτελείται από τους ειδικούς -πιστοποιημένουςιατρούς (συνηθέστατα γυναικολόγους-ογκολόγους), οι οποίοι μπορεί να θέσουν με ακρίβεια τον βαθμό της βλάβης που ο ιός έχει προκαλέσει στο γεννητικό σύστημα της γυναίκας, καθορίζοντας έτσι περαιτέρω την πορεία της παρακολούθησης της γυναίκας. Παρόλα αυτά, η λοίμωξη από τον ιό HPV δεν μπορεί να αποφευχθεί με κανέναν άλλο τρόπο εκτός από τον εμβολιασμό. Προλαμβάνοντας τη λοίμωξη, το εμβόλιο παρέχει πρόληψη έναντι των νοσημάτων που προκαλούνται από τον ιό ΗPV και συνεπώς εμποδίζει την ανάπτυξη προκαρκινικών βλαβών και καρκίνου. Τα εμβόλια αυτά (ειδικά το νέο που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά 9 στελέχη του ιού HPV) είναι ασφαλή και ιδιαίτερα αποτελεσματικά (προλαμβάνουν πάνω από το 75% του συνόλου των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και τις περισσότερες περιπτώσεις των άλλων μορφών καρκίνου της γεννητικής χώρας που προκαλεί ο ιός), συντελώντας στην πρόληψη τόσο της εμφάνισης κονδυλωμάτων όσο και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και καλό είναι να γίνονται στον σωστό χρόνο και πάντα υπό τις κατάλληλες ιατρικές οδηγίες. Στην Ελλάδα το εμβόλιο κυκλοφορεί από το 2007 και πολλές χιλιάδες κορίτσια και νεαρές γυναίκες έχουν ήδη εμβολιασθεί. Καταλληλότερη ηλικία εμβολιασμού είναι τα 11-12 έτη. Για τα κορίτσια από 11-15 ετών, γίνονται δύο δόσεις σε διάστημα 6 μηνών. Από την ηλικία των 16 ετών και μετά απαιτούνται 3 δόσεις: μεταξύ 1ης και 2ης μεσολαβούν 2 μήνες και μεταξύ 2ης και 3ης 4 μήνες.
| Στην Ελλάδα το εμβόλιο κυκλοφορεί από το 2007 και πολλές χιλιάδες κορίτσια και νεαρές γυναίκες έχουν ήδη εμβολιασθεί. Καταλληλότερη ηλικία εμβολιασμού είναι τα 11-12 έτη. Για τα κορίτσια από 11-15 ετών, γίνονται δύο δόσεις σε διάστημα 6 μηνών. Από την ηλικία των 16 ετών και μετά απαιτούνται 3 δόσεις: μεταξύ 1ης και 2ης μεσολαβούν 2 μήνες και μεταξύ 2ης και 3ης 4 μήνες. |
