Ήλθαν οι έξυπνες πένες! Τι σημαίνει αυτό για τα άτομα με διαβήτη;
Ανδριανή Βαζαίου, MD, PhD
Παιδίατρος-Διαβητολόγος
Διευθύντρια
Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου
Α΄ Παιδιατρική Κλινική, Νοσοκομείο Παίδων «Π&Α Κυριακού»
Τα ψηφιακά εργαλεία υγείας, όπως υπενθυμίσεις μηνυμάτων κειμένου και εφαρμογές για κινητά, χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα για να βοηθήσουν τα άτομα με διαβήτη να βελτιώσουν την υγεία τους με τρόπο που να είναι βολικός για αυτούς. Για τα άτομα που λαμβάνουν ινσουλίνη για τη θεραπεία του διαβήτη τους, αυτό που έλειπε μέχρι σήμερα ήταν ένας τρόπος παρακολούθησης των δόσεων ινσουλίνης συνδυασμένος μαζί με άλλες πληροφορίες για τον διαβήτη σε μία εφαρμογή. Συχνά τα άτομα με διαβήτη, ιδίως τα μεγαλύτερης ηλικίας αναρωτιούνται: Έκανα τη δόση μου; Πόσες μονάδες έκανα; Έχουν κυκλοφορήσει πρόσφατα στη χώρα μας έξυπνες πένες που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με διαβήτη να παρακολουθούν την ποσότητα της δόσης, η οποία χορηγήθηκε την τελευταία φορά και τον χρόνο που παρήλθε από τότε. Η έξυπνη πένα που κυκλοφόρησε είναι η NovoPen Echo® Plus που έχει τη δυνατότητα σύνδεσης με σύστημα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, όπως ο αισθητήρας FreeStyle Libre. Η NovoPen Echo® Plus είναι επαναχρησιμοποιούμενη πένα ινσουλίνης με λειτουργία μνήμης δόσεων. Έχει διαβαθμίσεις μισής μονάδας, κυρίως για παιδιατρική χρήση, με μέγιστη δόση τις 30 μονάδες. Οι πένες διαθέτουν μνήμη δόσεων όπου καταγράφονται οι μονάδες ινσουλίνης οι οποίες εγχύθηκαν κάθε φορά που ο ασθενής λαμβάνει δόσεις ινσουλίνης. Στην ψηφιακή οθόνη ο ασθενής μπορεί να δει τις μονάδες της τελευταίας δόσης ινσουλίνης και πόση ώρα έχει παρέλθει από την ένεση. Η μνήμη αποθηκεύει ιστορικό των τελευταίων 800 δόσεων που έχει λάβει ο χρήστης. Οι πένες είναι μακράς διάρκειας, που σημαίνει ότι οι χρήστες μπορούν να τις επαναχρησιμοποιούν. Όταν έχουν χρησιμοποιήσει όλη την ινσουλίνη από το φυσίγγιο, απλά αντικαθιστούν το φυσίγγιο με ένα νέο. Μετά τη σάρωση της πένας στο κινητό τηλέφωνο στο οποίο υπάρχει η ανάλογη εφαρμογή, τα δεδομένα των καταγεγραμμένων δόσεων της ινσουλίνης μεταφέρονται αυτόματα στο πρόγραμμα της συνεχούς καταγραφής γλυκόζης μέσω της εφαρμογής FreeStyle LibreLink. Τα άτομα με διαβήτη μπορούν με τον τρόπο αυτόν να καταγράφουν εύκολα και να βλέπουν τις δόσεις ινσουλίνης που έχουν
λάβει, παρακολουθώντας την επίδρασή τους στις τιμές γλυκόζης. Τα δεδομένα μπορούν να μεταφερθούν στον θεράποντα ιατρό μέσω του προγράμματος LibreView και απεικονίζουν τα δεδομένα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης μαζί με τις δόσεις ινσουλίνης, για πιο εποικοδομητικές συζητήσεις με τα άτομα με διαβήτη και περισσότερο στοχευμένες παρεμβάσεις στη θεραπεία. Για τις πένες μίας χρήσης προγραμματίζεται να έλθει ένα ειδικό καπάκι που ονομάζεται “Dialoq”. Το καπάκι αυτό θα προσαρμόζεται στην πένα μίας χρήσης και θα επιτρέπει τη μεταφορά των δεδομένων στο σύστημα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης FreeStyle Libre. Το Dialoq μπορεί να αποθηκεύει μέχρι 1.200 δόσεις ινσουλίνης,
περιλαμβανομένων των δόσεων ελέγχου ροής. Μετά τη χρησιμοποίηση όλης της ινσουλίνης αφαιρείται το καπάκι και τοποθετείται στη νέα πένα μίας χρήσης. Έχει επίσης κυκλοφορήσει στη χώρα μας ένα καπάκι το GlucoMen® Day PENCAP το οποίο συνεργάζεται με διάφορες πένες της αγοράς και με εφαρμογή στο κινητό τηλέφωνο η οποία επιτρέπει την παρακολούθηση των δόσεων της ινσουλίνης.
Βοηθούν οι έξυπνες πένες στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου;
Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η χρήση αυτών των έξυπνων πενών βοηθά τα άτομα με διαβήτη να μην ξεχνούν τη δόση της ινσουλίνης, τα βοηθούν να δώσουν τη σωστή δόση και τα διευκολύνουν στην καθημερινότητά τους. Η χρήση των έξυπνων πενών συνοδεύεται από βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου (όπως αυτό αποτυπώνεται με μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου εντός στόχου, δηλαδή του χρόνου που περνά το άτομο με διαβήτη με σάκχαρα εντός 70-180 mg/dL, με μείωση του χρόνου σε υπογλυκαιμία, δηλαδή σε σάκχαρα <70 mg/dL και μείωση των χαμένων δόσεων ινσουλίνης). Τα χρήσιμα χαρακτηριστικά των συνδεδεμένων πενών ινσουλίνης περιλαμβάνουν την εύκολη χρήση, τη λειτουργία ειδοποίησης και τη δυνατότητα κοινής χρήσης των πληροφοριών ινσουλίνης με τον ιατρό του χρήστη. Οι συνδεδεμένες συσκευές τύπου πένας ινσουλίνης μπορεί επίσης να μειώσουν το κόστος που σχετίζεται με τον διαβήτη. Μια ακόμη έξυπνη πένα, η ΙnPen της εταιρείας Μedtronic, αναμένεται να έλθει στη χώρα μας. Η ΙnPen συνεργάζεται με τον αισθητήρα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης Guardian 4
. Η έξυπνη πένα στο άμεσο μέλλον θα έχει και άλλες ιδιότητες, όπως το να:
- Ανιχνεύει την ενεργό ινσουλίνη
- Υπολογίζει τη δόση της ινσουλίνης
- Υπενθυμίζει την παράλειψη των δόσεων
- Υπενθυμίζει τη χορήγηση της ινσουλίνης μακράς δράσης
- Υπενθυμίζει τον έλεγχο της γλυκόζης αίματος
- Διαθέτει συναγερμούς για τη λήξη δράσης της ινσουλίνης και τη θερμοκρασία
- Διαθέτει αναφορές που μπορεί να εκτιμηθούν από τη θεραπευτική ομάδα
- Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για έναν χρόνο χωρίς να απαιτείται φόρτιση
- Συνδέεται με το σύστημα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης ώστε να υπάρχει η δυνατότητα παρακολούθησης σακχάρου σε πραγματικό χρόνο με τη συνεργασία με το σύστημα Guardian™ Connect
- Είναι εμφανείς οι μονάδες στην εφαρμογή
- Προσφέρει ευχέρεια σε ταξίδια και στη φυσική δραστηριότητα
- Υποστηρίζει τη χορήγηση ινσουλίνης με μισές μονάδες. Πολλές από τις παραπάνω χρήσεις είναι μελλοντικές. Η πένα που θα κυκλοφορήσει στη χώρα μας αρχικά θα έχει κάποιες αλλά όχι όλες από τις παραπάνω αναφερόμενες ιδιότητες. Πιστεύεται ότι οι έξυπνες πένες με τη συνεργασία με τα συστήματα συνεχούς καταγραφής θα υποκαταστήσουν τις κανονικές πένες σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και 2 που είναι σε συστήματα πολλαπλών ενέσεων.
Βιβλιογραφία
1. McLeod J, Vigersky RA. A review of precision insulin
management with smart insulin pens: Opening up the
digital door to people on insulin injection therapy. J
Diabetes Sci Technol 2023, 17:283–289.
2. Jendle J, Ericsson Å, Gundgaard J, Møller JB, Valentine
WJ, Hunt B et al. Smart insulin pens are associated with
improved clinical outcomes at lower cost versus standard
of-care treatment of type 1 diabetes in Sweden: A cost
effectiveness analysis. Diabetes Ther 2021, 12:373–388.
3. Adolfsson P, Hartvig NV, Kaas A, Møller JB, Hellman J.
Increased time in range and fewer missed bolus injections
after introduction of a smart connected insulin pen.
Diabetes Technol Ther 2020, 22:709-718.

