Συσκευές CGM στον Διαβήτη Τύπου 2: Αξίζουν Χωρίς Ινσουλίνη;

Συνεχής Καταγραφή Γλυκόζης και ΣΔ2: Πολύτιμο εργαλείο για όσους λαμβάνουν ινσουλίνη, αλλά με αμφίβολα οφέλη για τους υπόλοιπους ασθενείς.

syskeves cgm ston diaviti typou 2 axizoun choris insoulini
Highlights
  • Τι είναι οι συσκευές συνεχούς καταγραφής (CGM): Μικροί αισθητήρες στο δέρμα που μετρούν συνεχώς τη γλυκόζη, απαλλάσσοντας τους ασθενείς από τα καθημερινά τρυπήματα στα δάχτυλα.
  • Σημαντικό όφελος στον ΣΔ1 και στον ινσουλινοθεραπευόμενο ΣΔ2: Βελτιώνουν τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) και μειώνουν τις υπογλυκαιμίες σε όσους κάνουν χρήση ινσουλίνης.
  • Περιορισμένη χρησιμότητα στον ΣΔ2 χωρίς ινσουλίνη: Για την πλειονότητα των ασθενών με ΣΔ2 που δεν λαμβάνουν ινσουλίνη, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι συσκευές αυτές δεν προσφέρουν σημαντική βελτίωση στη ρύθμιση του σακχάρου.
  • Η αλλαγή τρόπου ζωής παραμένει το κλειδί: Η εκπαίδευση, η ισορροπημένη διατροφή και η σωματική ασκεση είναι πιο αποτελεσματικές για τη ρύθμιση του ΣΔ2 απ' ό,τι η απλή παρακολούθηση των τιμών.
  • Οικονομικό κόστος και εμπορική προώθηση: Με ετήσιο κόστος περίπου 1.400 €, η ευρεία προώθηση των συσκευών στον ΣΔ2 οφείλεται συχνά σε εμπορικά συμφέροντα, ενώ προτεραιότητα της πολιτείας πρέπει να είναι η δωρεάν κάλυψη όσων κάνουν χρήση ινσουλίνης.
Elodi

Συσκευές CGM στον Διαβήτη Τύπου 2: Αξίζουν Χωρίς Ινσουλίνη;

Στη μάχη εναντίον της επιδημίας του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) το επιθετικό όπλο που χρησιμοποιείται τελευταία είναι μια συσκευή μεγέθους νομίσματος 2 € που φοριέται στον βραχίονα ή στην κοιλιά και καταγράφει συνεχώς τη γλυκόζη. Με έναν αισθητήρα που τοποθετείται ακριβώς κάτω από το δέρμα γλυτώνει τον πάσχοντα από το να τρυπάει τα δάκτυλά του καθημερινά αρκετές φορές, για να ελέγχει τα επίπεδα του σακχάρου. Με τη συσκευή αυτή παρακολουθεί τις μεταβολές του σακχάρου στο αίμα μέσω ενός ειδικού αισθητήρα ή μέσω του κινητού τηλεφώνου του. 

Σημαντικός αριθμός ατόμων, κυρίως με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 (ΣΔ1) και σε μικρότερο βαθμό με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2), φέρει ανάλογη συσκευή. Υπολογίζεται ότι παγκοσμίως τη συσκευή χρησιμοποιούν 2 εκατομμύρια άτομα. Στη χώρα μας τη συσκευή χρησιμοποιεί σχεδόν το σύνολο των ατόμων με ΣΔ1 αλλά μικρός αριθμός ατόμων με ΣΔ2. Σημαντικός λόγος είναι η κάλυψη της όχι ευκαταφρόνητης δαπάνης από την πολιτεία για τα άτομα με ΣΔ1, όχι όμως για τους πάσχοντες από ΣΔ2. Να σημειωθεί ότι το ετήσιο κόστος υπολογίζεται σε 1.400 € περίπου. Η χρήση του συστήματος από τα άτομα με ΣΔ1 έχει βελτιώσει σε σημαντικό βαθμό τη ρύθμιση της υπεργλυκαιμίας, καθώς και την ποιότητα ζωής αυτών των ατόμων σε συνδυασμό βέβαια με τις βελτιώσεις στις μορφές και στον τρόπο χορήγησης ινσουλίνης. 

Για τις περιπτώσεις των ατόμων με ΣΔ2 το ουσιώδες ερώτημα που χρειάζεται να απαντηθεί είναι εάν η χρήση της συσκευής συνεχούς καταγραφής θα βελτιώσει τη ρύθμιση του σακχάρου τους. Εδώ πρέπει να διευκρινιστεί ότι η κατηγορία των ατόμων με ΣΔ2 περιλαμβάνει δύο υποομάδες. Στη μια υποομάδα (την πολυπληθέστερη) υπάγονται τα άτομα τα οποία θεραπεύουν τη μεταβολική διαταραχή χωρίς να κάνουν χρήση ινσουλίνης και στην άλλη εκείνοι που λαμβάνουν ινσουλίνη. Στη χρήση ινσουλίνης οδηγούνται υποχρεωτικά ορισμένοι ασθενείς με ΣΔ2 λόγω προφανώς σοβαρής ανεπάρκειας των β-κυττάρων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) εκτιμάται ότι η συγκεκριμένη κατηγορία καλύπτει σχεδόν το 20% των ατόμων με ΣΔ2. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι η κατηγορία αυτών των ασθενών παρουσιάζει τα ίδια προβλήματα στη διαχείριση της υπεργλυκαιμίας όπως και τα άτομα με ΣΔ1. 

Η βασική εξέταση με την οποία αξιολογείται η επίτευξη του θεραπευτικού στόχου στον ΣΔ είναι η μέτρηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (ΗbΑ1c), η τιμή της οποίας εκφράζει τη μέση διακύμανση του σακχάρου το τελευταίο τρίμηνο πριν από τη μέτρηση. Φυσικά, ούτε η συνεχής καταγραφή γλυκόζης ούτε, περισσότερο, οι μετρήσεις γλυκόζης με τρύπημα του δακτύλου αντιστοιχούν απόλυτα στην τιμή της ΗbΑ1c. Τα δεδομένα από μικρές μεν αλλά τυχαιοποιημένες μελέτες δείχνουν ότι στα άτομα που λαμβάνουν ινσουλίνη, η χρήση συσκευής συνεχούς καταγραφής γλυκόζης είχε θετικά αποτελέσματα τόσο στη βελτίωση της ΗbΑ1c όσο και στη μείωση των υπογλυκαιμιών. Αντίθετα, περιορισμένα δεδομένα δείχνουν ότι σε άτομα με ΣΔ2 που δεν λαμβάνουν ινσουλίνη η χρήση συσκευής συνεχούς καταγραφής γλυκόζης δεν συνοδεύτηκε από σημαντική βελτίωση στη ρύθμιση του σακχάρου. Σε μια μελέτη αναφοράς που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA το 2017, οι συγγραφείς δεν διαπίστωσαν κάποια σημαντική ελάττωση στα επίπεδα της ΗbΑ1c μετά από ένα έτος συστηματικής μέτρησης των επιπέδων γλυκόζης από το δάκτυλο σε άτομα με ΣΔ2. Οι κατασκευαστές και ποσοστό των ιατρών και των ασφαλιστικών παρόχων υποστηρίζουν ότι οι εν λόγω συσκευές βοηθούν τους ασθενείς στον έλεγχο του διαβήτη μέσω έγκαιρης προειδοποίησης που τους οδηγεί στην αλλαγή της διατροφής και της σωματικής τους δραστηριότητας, συγκρινόμενες φυσικά με μια μέτρηση σακχάρου, με τον κλασικό τρόπο από το δάκτυλο. Επίσης, υποστηρίζεται ότι αυτό θα μειώσει το κόστος των επιπλοκών από το καρδιαγγειακό. 

Ωστόσο, οι συχνές μετρήσεις στην προαναφερθείσα μελέτη δεν επηρέασαν τις συνήθειες διατροφής και άσκησης των ασθενών μακροπρόθεσμα -κάτι που μάλλον ισχύει και για τις συνεχείς καταγραφές γλυκόζης. Από μερικούς μελετητές υποστηρίζεται ότι θα είναι περισσότερο επωφελές να κατευθύνονται τα άτομα με ΣΔ2 που δεν λαμβάνουν ινσουλίνη στο να εκπαιδευτούν, να αυξήσουν τη σωματική τους δραστηριότητα και να επισκεφθούν έναν διατροφολόγο, παρά να αναμένεται βελτίωση με τη χρήση συσκευών συνεχούς καταγραφής γλυκόζης. Τα 30 εκατομμύρια άτομα με ΣΔ2 στις ΗΠΑ συνιστούν μια μεγάλη αγορά έναντι του 1,6 εκατομμυρίου με ΣΔ1 και είναι λογικό να υποθέσει κάποιος ότι οι εταιρείες στοχεύουν στην πρώτη ομάδα. Χαμηλότερη τιμή αυτών των συσκευών μάλλον βοηθά στην προώθηση της χρήσης τους. Παρά την απουσία τεκμηρίωσης για την ευεργετική επίπτωση από τη χρήση των συγκεκριμένων συσκευών στη διαχείριση του διαβήτη, ένα μικρό αλλά προοδευτικά αυξανόμενο ποσοστό ασφαλιστικών εταιρειών, κυρίως στις ΗΠΑ, άρχισε να καλύπτει τη δαπάνη σε άτομα με ΣΔ2 που δεν κάνουν χρήση ινσουλίνης. Από τις εταιρείες αυτές υποστηρίζεται ότι έχουν αρχικές παρατηρήσεις για βελτίωση της ρύθμισης του σακχάρου. 

Ωστόσο, οι λίγες μικρές μελέτες που χρηματοδοτήθηκαν από τις κατασκευαστικές εταιρείες και εξέτασαν την επίπτωση της χρήσης των εν λόγω συσκευών στη ρύθμιση του σακχάρου με βάση την ελάττωση της τιμής της ΗbΑ1c έδειξαν αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Είναι γεγονός ότι οι κατασκευαστές συσκευών συνεχούς καταγραφής επιχειρούν να προωθήσουν τα προϊόντα τους υποστηρίζοντας ότι τροποποιούν τις συνήθειες των ατόμων με ΣΔ2 όσον αφορά στη διατροφή και στην άσκηση. Εκατομμύρια δαπανώνται στην προσπάθεια να πειστούν οι ιατροί για να συστήσουν συσκευές συνεχούς καταγραφής γλυκόζης και ταυτόχρονα επιχειρείται επηρεασμός των ασθενών με ΣΔ2 μέσω της διαφήμισης. Είναι βέβαιο ότι το μέγεθος των συμφερόντων θα ωθήσει στην εξέλιξη της τεχνολογίας των συσκευών συνεχούς καταγραφής γλυκόζης και σίγουρα αυτές οι συσκευές θα διευρύνουν τη θέση τους στη διαχείριση του διαβήτη. Έως τότε όμως η χρήση συσκευής συνεχούς καταγραφής γλυκόζης από άτομα με ΣΔ2 που δεν κάνουν χρήση ινσουλίνης δεν έχει θέση. Αντίθετα, οφείλουμε να υποστηρίξουμε τη δωρεάν χορήγησή της και στα άτομα με ΣΔ2 τα οποία κάνουν χρήση ινσουλίνης.

Βιβλιογραφία

1. Ajjan RA, Jackson N, Thomson SA. Reduction in HbA1c
using
professional flash glucose monitoring in insulin-treated type
2 diabetes patients managed in primary and secondary care
settings: A pilot, multicentre, randomised controlled trial. Diab
Vasc Dis Res 2019, 16:385-395.

2. Ruedy KJ, Parkin CG, Riddlesworth TD, Graham C, DIAMOND
Study Group. Continuous glucose monitoring in older adults
with type 1 and type 2 diabetes using multiple daily injections
of insulin: Results from the DIAMOND trial. J Diabetes Sci Technol
2017, 11:1138-1146.

3. Young LA, Buse JB, Weaver MA, Vu MB, Mitchell CM, Blakeney
T et al. Glucose self-monitoring in non-insulin-treated patients
with type 2 diabetes in primary care settings: A randomized trial.
JAMA Intern Med 2017, 177:920-929.

Elodi
Κοινοποιήστε αυτό το Άρθρο
Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Ενδοκρινολογίας
Δεν υπάρχουν Σχόλια