Νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η υγιεινή διατροφή με βάση τα φυτά σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη

Μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Diabetologia” έδειξε ότι η κατανάλωση υγιεινών φυτικών τροφίμων, περιλαμβανομένων των λαχανικών, των φρούτων, των ξηρών καρπών, των οσπρίων και του καφέ, σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) σε υγιή γενικά άτομα και υποστηρίζει τον ρόλο τους στην πρόληψη του διαβήτη. Η μελέτη διεξήχθη από ερευνητές της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Harvard TH Chan, Βοστώνης, MA των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΗΠΑ) και στόχευε στον εντοπισμό των προφίλ των μεταβολιτών που σχετίζονται με διαφορετικές φυτικές δίαιτες και στη διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων μεταξύ αυτών των προφίλ και του κινδύνου εμφάνισης ΣΔτ2. Ο ΣΔτ2 συνιστά σημαντική απειλή για την υγεία, σε όλο τον κόσμο, σε ποσοστό >90% των περιπτώσεων ΣΔτ2. Ο παγκόσμιος επιπολασμός της νόσου στους ενήλικες έχει υπερτριπλασιαστεί σε λιγότερο από δύο δεκαετίες, με προβλέψεις συνεχόμενης αύξησης το 2045 σε περίπου 700 εκατομμύρια κρούσματα. Οι επιπλοκές του ΣΔτ2 συνεχίζουν να αυξάνονται, τόσο οι μακροαγγειακές, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις όσο και οι μικροαγγειακές, οι οποίες βλάπτουν τους νεφρούς, τα μάτια και το νευρικό σύστημα. Η έξαρση του διαβήτη οφείλεται κυρίως σε ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, στο υπερβολικό σωματικό βάρος ή στην παχυσαρκία, στη γενετική προδιάθεση και σε διάφορους παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Οι φυτικές διατροφές, ιδιαίτερα εκείνες που περιλαμβάνουν τρόφιμα υψηλής ποιότητας, όπως δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά, έχουν συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ΣΔτ2. Ωστόσο, οι ακριβείς μηχανισμοί που εμπλέκονται δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια συχνότητας τροφής (food frequency questionnaires, FFQs) τα οποία βαθμολογήθηκαν σύμφωνα με τη συμμόρφωσή τους σε τρεις φυτικές δίαιτες: έναν συνολικό δείκτη διατροφής με βάση τα φυτά (Plant-based Diet Index, PDI), έναν υγιεινό δείκτη διατροφής με βάση τα φυτά (Healthy Plant-based Diet Index, hPDI) και έναν δείκτη ανθυγιεινής φυτικής διατροφής (Unhealthy Plant-based Diet Index, uPDI). Οι ερευνητές διαχώρισαν τα υγιεινά και τα ανθυγιεινά φυτικά τρόφιμα, σύμφωνα με τη συσχέτισή τους με τον ΣΔτ2, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, ορισμένους καρκίνους και άλλες καταστάσεις, όπως η παχυσαρκία και η υψηλή αρτηριακή πίεση.

Η δίαιτα η οποία βασίζεται στην κατανάλωση υγιεινών φυτικών τροφίμων, περιλαμβανομένων των λαχανικών, των φρούτων, των ξηρών καρπών, των οσπρίων και του καφέ, σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, υπογραμμίζοντας τη σημασία της στην πρόληψη του διαβήτη.

Η μελέτη έδειξε ότι, σε σύγκριση με όσους δεν ανέπτυξαν ΣΔτ2, οι συμμετέχοντες που διαγνώστηκαν με τη νόσο κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, κατανάλωναν λιγότερα υγιεινά φυτικά τρόφιμα και είχαν χαμηλότερες βαθμολογίες στους δείκτες PDI και hPDI. Επιπλέον, εμφάνιζαν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και ήταν πιο πιθανό να έχουν αυξημένη αρτηριακή πίεση και επίπεδα χοληστερόλης, να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη, να έχουν οικογενειακό ιστορικό διαβήτη και να είναι λιγότερο σωματικά δραστήριοι. Περαιτέρω ανάλυση αποκάλυψε ότι μετά από προσαρμογή για τα επίπεδα μεταβολιτών, η συσχέτιση μεταξύ φυτικής διατροφής και ΣΔτ2 εξαφανίστηκε σε μεγάλο βαθμό, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να διαδραματίσουν βασικό ρόλο στη σύνδεση αυτών των διαιτών με την εμφάνιση διαβήτη. Επίσης, επισήμαναν ότι μεμονωμένοι μεταβολίτες από την κατανάλωση πλούσιων σε πολυφαινόλες φυτικών τροφών, όπως φρούτα, λαχανικά, καφές και όσπρια συνδέονται στενά με την υγιεινή φυτοφαγική διατροφή και τον χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη. Τα συμπεράσματα των ερευνητών υποστηρίζουν τον ευεργετικό ρόλο της υγιεινής φυτοφαγικής διατροφής στην πρόληψη του διαβήτη και παρέχουν νέες γνώσεις για μελλοντική έρευνα. Τα ευρήματα σχετικά με τους ενδιάμεσους μεταβολίτες είναι αρκετά ενδιαφέροντα, αλλά απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί ο αιτιολογικός ρόλος τους στη συσχέτιση της φυτικής διατροφής και του κινδύνου ανάπτυξης ΣΔτ2.