Η εφηβεία είναι από μόνη της μια περίοδος στη ζωή ενός ανθρώπου όπου βιολογικές αλλά και ψυχοκοινωνικές αλλαγές λαμβάνουν χώρα με μεγάλη ταχύτητα. Η αναζήτηση του εαυτού, των πιστεύω, του ποιος είμαι, τι μουσική μου αρέσει, ποιο θα είναι το ενδυματολογικό στυλ μου, πώς θα συμπεριφερθώ μέσα σε μια παρέα, είναι μερικά από τα θέματα που βομβαρδίζουν, διαχρονικά, τις σκέψεις ενός εφήβου. Επιπλέον, στις ημέρες μας το διαδίκτυο έρχεται να προσθέσει ένα ενισχυμένο αίσθημα του «ανήκειν» σε μια ομάδα, τοποθετώντας τον έφηβο σε μια διαρκή αναζήτηση της εικόνας του. Στην ήδη, εκ φύσεως, ταραγμένη περίοδο αυτή της εφηβείας όταν έρχεται να προστεθεί ένα χρόνιο νόσημα, κάνει τα πράγματα πιο δύσκολα για τον έφηβο αλλά και για την οικογένειά του. Πιο συγκεκριμένα, με την εμφάνιση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) η ποιότητα ζωής του ατόμου προσβάλλεται. 

Εκείνος αλλά και η οικογένειά του καλούνται να βρουν τη θέση τους, το πώς θα υποστηρίξουν το νέο δεδομένο στη ζωή τους. Οι έφηβοι δίνουν συνήθως μεγάλη βαρύτητα στο τι θα πουν οι φίλοι τους και στην εικόνα τους προς τα έξω. Ο έφηβος είναι σημαντικό, με βάση αυτό που νιώθει, να χαράξει μια πορεία για το πώς θα διαχειριστεί τον ΣΔ με τον περίγυρό του. Να επιλέξει εάν και σε ποιους θα το πει, πώς θα διαχειριστεί τα βλέμματα του κόσμου όταν θα κάνει ινσουλίνη ή όταν φορά αντλία είτε libre, πώς θα διαχειριστεί το θέμα της διατροφής του παρουσία άλλων ατόμων και πιο σημαντικό πώς θα διαχειριστεί μια υπογλυκαιμία. Το πλέον σημαντικό είναι ο έφηβος να είναι καλά καταρτισμένος ως προς τον διαβήτη. 

Να ξέρει, όσο το δυνατόν, καλύτερα τη διαχείριση του διαβήτη, πόσες μονάδες να κάνει, τα ισοδύναμα κ.λπ. ώστε, πρωταρχικά, εκείνος αλλά και οι γονείς να νιώθουν ασφαλείς. Από τις πρώτες ημέρες της διάγνωσης του διαβήτη ολόκληρη η οικογένεια καλείται να κάνει μια συζήτηση για το πώς θα χειριστούν ΜΑΖΙ τον νέο τρόπο ζωής, ακούγοντας τις ανάγκες του παιδιού τους και ρωτώντας τον να καταλάβουν πώς νιώθει. Για να καταφέρει ο έφηβος να επικοινωνήσει στους άλλους τι του συμβαίνει, πρέπει πρώτα ο ίδιος να έχει αποδεχθεί τη φύση της πάθησής του. Συχνά ο έφηβος σκέφτεται πρώτα τι θα πουν οι φίλοι του και η σχέση του, πώς εκείνοι θα δεχθούν ή όχι την κατάστασή του, παραμελώντας έτσι τον ίδιο του τον εαυτό και τα δικά του συναισθήματα ως προς αυτό. Η διαδικασία αποδοχής δεν είναι εύκολη κυρίως σε μια ήδη βιολογικά μεταβαλλόμενη κατάσταση που βιώνει ο έφηβος. 

Ο έφηβος καλείται να πενθήσει τη χαμένη του υγεία αλλά και την ανεμελιά της προηγούμενης κατάστασής του ως παιδί. Η πορεία αυτή περιλαμβάνει διάφορα συναισθήματα, με κυρίαρχα τον θυμό, τη λύπη και το stress. Η παρουσία του διαβήτη προκαλεί αρνητική συναισθηματική διάθεση στον έφηβο, ο συνδυασμός δε με τον παράγοντα της χρονιότητας και της δυσκολίας που ενέχει η αυτορρύθμιση, δημιουργεί παρατεταμένο stress στη ζωή του. Συχνά, ο έφηβος λόγω του stress και της άρνησης αποδοχής του διαβήτη μεγεθύνει τα προβλήματα της καθημερινότητάς του. Οι σχολικές επιδόσεις του μπορεί να φθίνουν, να βρίσκει δυσκολίες στις σχέσεις του με φίλους αλλά και με πρόσωπα που τον ενδιαφέρουν, ακόμα και τις αλλαγές στο σώμα του λόγω της εφηβείας (π.χ. σπυριά, τριχοφυία) να τις χρεώνει στον διαβήτη. 

Εαν το stress γίνει τόσο έντονο και επηρεάσει την όρεξη για πράγματα που άλλοτε τον ευχαριστούσαν, τον ύπνο, αλλά και μεταβάλλει το βάρος θα ήταν σκόπιμο ο έφηβος και η οικογένεια να ζητήσουν βοήθεια από ειδικούς της ψυχικής υγείας. Δεν είναι σπάνια τα σημάδια κατάθλιψης στα άτομα με ΣΔ. Στους εφήβους παρουσιάζεται συχνά με έντονη ευερεθιστότητα, με διαρκή παράπονα, με ένα αίσθημα ότι όλα του φταίνε, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στην οικογένεια αλλά και στο σχολείο. Συχνά ο έφηβος παρουσιάζεται ως μόνιμα κουρασμένος, με χαμηλή αυτοπεποίθηση, με απότομη μείωση των σχολικών επιδόσεών του, στοιχεία τα οποία αποτελούν έκφραση της ψυχοκινητικής του επιβράδυνσης. Συχνά, οι έφηβοι με ΣΔ μοιάζουν αδιάφοροι ως προς την υγεία τους, ξεχνούν να κάνουν ινσουλίνη, τρώνε ποσότητες που δεν υπολογίζουν είτε κρυφά είτε φανερά, δεν καταγράφουν τις τιμές τους και μοιάζει ότι αντιδρούν. 

Αυτή η συμπεριφορά έχει σαν αποτέλεσμα την ένταση μεταξύ γονιού και εφήβου και συνήθως την εφαρμογή τιμωριών. Ο γονιός συχνά «διαβάζει» μόνο την αδιαφορία παραμελώντας έτσι τα άλλα συμπτώματα και εμμένει στην τιμωρία. Κάτι τέτοιο μπορεί να σημαίνει τη στέρηση εξόδου, περιορισμού χρήσης του κινητού τηλεφώνου/tablet κ.λπ. το οποίο έχει επίπτωση στην κοινωνική ζωή του εφήβου. Διαβάζοντας κάποιος αυτές τις γραμμές, μπορεί να αναρωτηθεί «ποιες είναι οι καλές πρακτικές για την κοινωνική ζωή ενός εφήβου με διαβήτη;» . 

Μα, για να είναι κάποιος κοινωνός, δηλαδή άτομο που συμμετέχει σε μια παρέα θα πρέπει να έχει βρει μια ισορροπία μέσα του, με τον εαυτό του. Για να έχει μια κοινωνική ζωή που να τον ικανοποιεί θα είναι καλό να έχει παρατηρήσει τα πιθανά σημάδια που μπορεί να τον έχουν απομακρύνει από το να νιώθει ικανός. 

Γιατί ένας έφηβος με διαβήτη και θα φλερτάρει και θα κάνει σχέσεις, και θα βγει, και θα κάνει sports και μπορεί να καταφέρει, εξίσου, τα πάντα με τους συνομηλίκους του αρκεί να μην παραμελεί τη φροντίδα του εαυτού του, να κάνει την ινσουλίνη του σωστά ώστε να δίνει καύσιμο για να συνεχίζει. 

Ας μην ξεχνάμε ότι 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες/εβδομάδα, 365 ημέρες τον χρόνο με τον μόνο άνθρωπο που περνάμε όλες αυτές τις ώρες είναι ο ίδιος μας ο εαυτός… ας τον προσέξουμε!