Η συμμόρφωση με δίαιτα ελεύθερη γλουτένης σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 (ΣΔτ1) και κοιλιοκάκη σχετίζεται με βελτίωση της ποιότητας ζωής
Η κοιλιοκάκη είναι μια αυτοάνοση νόσος που συνυπάρχει με τον ΣΔτ1 σε ποσοστό 7-13%. Σε αντίθεση με άλλες αυτοάνοσες νόσους το αίτιο των οποίων δεν είναι γνωστό, στην κοιλιοκάκη το αίτιο είναι η δυσανεξία στη γλουτένη, μια ουσία που βρίσκεται στο σιτάρι, στο κριθάρι, στη σίκαλη και στα προϊόντα τους, με αποτέλεσμα τη βλάβη του λεπτού εντέρου και την καταστροφή των εντερικών μικρολαχνών. Η συνύπαρξη ΣΔτ1 και κοιλιοκάκης, καθώς και η υιοθέτηση δίαιτας ελεύθερη γλουτένης συνοδεύονται από χαμηλή ποιότητα ζωής των νέων και των γονέων τους, όταν υπάρχουν δυσκολίες στην εφαρμογή της δίαιτας αυτού του είδους. Αντίθετα, καλή συμμόρφωση με δίαιτα ελεύθερη γλουτένης συνοδεύεται από καλύτερη ποιότητα ζωής.
Η κοιλιοκάκη είναι μια αυτοάνοση νόσος του πεπτικού. Προκαλείται από την κατανάλωση τροφών που περιέχουν γλουτένη, όπως το σιτάρι, το κριθάρι και η σίκαλη. Η νόσος προσβάλλει το λεπτό έντερο, προκαλώντας βλάβη στις εντερικές μικρολάχνες, επηρεάζοντας την απορρόφηση των τροφών αυτών. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, κοιλιακό άλγος, φούσκωμα, αναιμία, διαταραχή της ανάπτυξης, απώλεια βάρους, δερματικό εξάνθημα (ερπητοειδής δερματίτιδα), μυϊκές κράμπες, πόνο στα οστά και τις αρθρώσεις, αφθώδη έλκη (πληγές στο στόμα), μυρμηγγίαση στα πόδια και διαταραχές της εμμήνου ρύσεως.. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η νόσος μπορεί να είναι ασυμπτωματική και να ανακαλυφθεί μόνο μετά από προσυμπτωματικό έλεγχο. Ο έλεγχος γίνεται με ειδικά αντισώματα (τα αντισώματα κατά ενδομυϊού, κατά ιστικής τρανσγλουταμινάσης και τα αντιγλιαδινικά αντισώματα [DGP]). H επιβεβαίωση της νόσου γίνεται με βιοψία εντέρου, εκτός εάν ο τίτλος των αντισωμάτων είναι πολύ υψηλός. Στην τελευταία περίπτωση μπορεί να τεθεί η διάγνωση μόνο και μόνο από τα αντισώματα. Η μοναδική αποτελεσματική θεραπεία είναι η δίαιτα χωρίς γλουτένη. Η συμμόρφωση στη συγκεκριμένη δίαιτα βοηθά στην πρόληψη μελλοντικών επιπλοκών από την παρουσία κοιλιοκάκης. Εάν έχετε κοιλιοκάκη, δεν μπορείτε να τρώτε τις τροφές που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη). Ακολουθώντας τη δίαιτα αυτή παύουν τα συμπτώματα της νόσου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι λάχνες επουλώνονται μέσα σε έξι μήνες. Τη δίαιτα αυτή θα πρέπει να την ακολουθήσουμε για το υπόλοιπο της ζωής μας, διαφορετικά εάν την παραβιάζουμε θα βλάψουμε το έντερο. και θα επαναεμφανισθούν τα συμπτώματα. Η μη συμμόρφωση αυξάνει τον κίνδυνο υπογονιμότητας και λεμφωμάτων του εντέρου. Επειδή, ωστόσο, το σιτάρι, το
Γραφική απεικόνιση τροφίμων και επιλογών χωρίς γλουτένη
κριθάρι και η σίκαλη είναι βασικά συστατικά πολλών τροφών, η συμμόρφωση προς τη δίαιτα ελεύθερη γλουτένης είναι δύσκολη και πολλές φορές ενδέχεται να επηρεάζει την ποιότητα ζωής των ατόμων με κοιλιοκάκη. Η κοιλιοκάκη πιθανόν να συνυπάρχει με ΣΔτ1 σε ποσοστό που κυμαίνεται από 7−13% των ατόμων με ΣΔτ1. Μια πρόσφατη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό Acta Diabetologia διερεύνησε την επίπτωση που έχει η συνύπαρξη κοιλιοκάκης μαζί με ΣΔτ1 στην ποιότητα ζωής των ατόμων με το διπλό νόσημα. σε σύγκριση με την ποιότητα ζωής των ατόμων που έχουν μόνο ΣΔτ1. Στην εν λόγω μελέτη συμμετείχαν 89 νέοι με τη διπλή νόσο και οι γονείς τους, καθώς και 167 νέοι με μόνο ΣΔτ1. Εκτιμήθηκε η ποιότητα ζωής τους με ειδικό ερωτηματολόγιο (KIND) και η συμμόρφωση στη δίαιτα ελεύθερη γλουτένης με τα ειδικά αντισώματα κατά της ιστικής τρανσγλουταμινάσης, καθώς και συνεντεύξεις σχετικά με τη διατροφή που ακολουθούσαν. Τα αποτελέσματα της μελέτης κατέδειξαν ότι αν και η παρουσία της κοιλιοκάκης είχε μικρή επίπτωση στην εν γένει ποιότητα ζωής των ατόμων με διπλή νόσο, η περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι η πτωχή συμμόρφωση με δίαιτα ελεύθερη γλουτένης είχε χαμηλότερη βαθμολογία στην ποιότητα ζωής των ατόμων με διπλό νόσημα σε σχέση με εκείνο των ατόμων που είχαν μόνο ΣΔτ1. Η πολυπαραγοντική ανάλυση επιβεβαίωσε τη σημασία της συμμόρφωσης με δίαιτα ελεύθερη γλουτένης στην ποιότητα ζωής των ατόμων με διαβήτη και των γονέων τους. Το συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι η συνύπαρξη ΣΔτ1 και κοιλιοκάκης, καθώς και η υιοθέτηση δίαιτας ελεύθερη γλουτένης συνοδεύονται από χαμηλή ποιότητα ζωής των νέων και των γονέων τους, όταν υπάρχουν δυσκολίες στην εφαρμογή της δίαιτας αυτού του είδους. Η ψυχολογική υποστήριξη των ατόμων με ΣΔτ1 και κοιλιοκάκη θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη σημασία της τήρησης της δίαιτας ελεύθερη γλουτένης όχι μόνο για την πρόληψη πιθανών επιπλοκών στο μέλλον αλλά και για τη βελτίωση της πραγματικής ποιότητας ζωής των ατόμων με διπλή νόσο και της οικογένειάς τους.
Βιβλιογραφία
1. Franceschi R, Pertile R, Marigliano M, Mozzillo E, Maffeis C, Di
Candia F et al. Maintaining a gluten-free diet is associated with
quality of life in youths with type 1 diabetes and celiac disease.
Acta Diabetol 2024, doi: 10.1007/s00592-024-02281-6. Online
ahead of print.
